Waarom bitloos?

 

Voor mij was het duidelijk, met bit had ik niks meer te zeggen over mijn toen nog jonge paard (als ze het al aanpakte) en verongelukte ik zelfs bijna en na veel verschillende bitten te hebben geprobeerd gaf ik het op. Ik stond op het punt om mijn paard te koop te zetten met de tekst 'pittige merrie voor ervaren ruiter'. Toen heb ik voor het eerst geprobeerd om bitloos te gaan rijden met haar en vanaf dat moment is onze relatie zo veel beter geworden. Het verzet was weg, mijn rem en stuur werkte weer en mijn paard ging weer graag mee op rit, ik heb nu eindelijk het gevoel dat we echt samen rijden. Nu, een aantal jaar verder, kan ik me niet meer voorstellen dat ik ooit nog een bit in doe bij een paard. Zelfs de hogere dressuuroefeningen waarbij verzameling wordt gevraagd kan ik bitloos vragen en ook springen is geen enkel probleem, en als ze heet wordt heb ik haar ook zonder bit goed onder controle.

 

Maar goed, dit is mijn eigen ervaring. Laten we eens kijken naar de achtergrond.

 

Invloed van de ruiterhand.

 

Zowel bij het met als zonder bit rijden is de ruiterhand de grootste factor die bepaald of de optoming slaagt of niet, en of het voor het paard prettig is. Ik zal niet beweren dat bitloos rijden altijd fijn is voor het paard, als je niet het juiste hoofdstel gebruikt met de juiste teugelhulpen zal het paard het helemaal niet prettig vinden. Desondanks heb ik wel de overtuiging dat het bit, ook bij de juiste teugelhulpen, het paard wel altijd in de weg zal zitten. Omdat de paardenmond gewoonweg niet gemaakt is om een bit te dragen, het bit ligt op de tong en het blote tandvlees in een mond die geen ruimte overlaat voor een bit.

 

Is bitloos altijd vriendelijker?

 

Een bitloos hoofdstel heeft altijd een neusriem waar in de meeste gevallen de meeste druk op wordt uitgeoefend, deze neusriem ligt op een stevig gedeelte van de neus bedekt met een beschermende laag haar. Het bit daarentegen ligt direct op het tandvlees van het paard, waar een dun laagje weefsel zit tot je het kaakbot hebt bereikt. Bovendien zijn de neusriemen van bitloze hoofdstellen in de meeste gevallen van een zacht materiaal als leer of kunststof, het bit is van metaal.

Tel dit bij elkaar op en de conclusie is duidelijk. Hierbij maak ik wel een kleine kanttekening dat het gebruik van een niet goed passend bitloos hoofdstel, welke niet op de juiste manier wordt gebruikt ook onvriendelijk kan zijn voor het paard.

 

Voor iedereen?

 

Ik ben ervan overtuigd dat alle paarden bitloos gereden kunnen worden en dat alle ruiters bitloos kunnen rijden. Het is wel van belang dat je het hoofdstel gebruikt wat het beste bij jou en je paard past en wanneer je onzeker bent hierin wellicht eerst bitloos lessen volgen, ik kan je hierin ook adviseren.

Alle disciplines kunnen bitloos gereden worden en de meeste bitloze hoofdstellen zijn toegestaan bij georganiseerde paardenactiviteiten zoals rally's, endurencewedstrijden en zelfs op dressuurwedstrijd t/m klasse M2. Ook hierin kan ik je adviseren wat wel en wat niet mag.

 

En als je paard mag kiezen? Onderstaande foto's zijn genomen van hetzelfde paard met dezelfde ruiter, met vergelijkbare teugeldruk, dus er kan geen sprake zijn van een vertekend beeld.

Op de foto's met bit zie je dat continu de mond geopend wordt door het paard, de lippen hebben spanning, het paard vertrekt de spieren rond de ogen en de oren zijn niet ontspannen.

Op de foto's zonder bit zie je een gesloten mond met ontspannen en losse lippen, er is geen spanning rond de ogen te zien en de oren worden ontspannen gedragen.

 

 

Systemen.

 

Sidepull: Dit hoofdstel bestaat uit een kopstuk en neusriem en soms een keelriem. Aan de zijkant van de neusriem of iets daar onder zijn ringen bevestigd waar de teugels aan gaan. Met dit hoofdstel oefen je druk uit op de neus van het paard en aan de zijkant van de neus.

Kingekruist: Dit hoofdstel bestaat uit een kopstuk en neusriem met gekruisde banden aan de onderkant en een keelriem. De neusriem van de hoofdstel maak je niet vast maar gaat gekruist onder de kin van het paard door, door ringetjes onder de kin en daar gaan de teugels aan. Dit hoofdstel oefent druk uit rondom de neus van het paard.

Kaakgekruist: Dit hoofdstel bestaat uit een kopstuk en een neusriem en is zonder keelriem, in plaats hiervan gaan er 2 banden (van touw of leer) gekruist vanuit het kopstuk onder de kaak van het paard naar de neusriem. De banden gaan door 2 ringen die aan de zijkant van de neusriem zitten en hieraan worden de teugels bevestigd. Dit hoofdstel oefent druk uit op de neus, de kaak en achter de oren van het paard.

Hackamore: Dit hoofdstel bestaat uit een kopstuk met een neusriem welke aan de zijkant een metalen hefboomsysteem heeft. De teugels worden aan dit hefboomsysteem vastgemaakt en kunnen hier op verschillende hoogtes bevestigd worden met elk een eigen inwerking. Dit hoofdstel oefent druk uit op de neus van het paard en onder de kin. Door de hefboomwerking die dit hoofdstel heeft werkt de neusriem scherper in dan bij de andere hoofdstellen met druk op of rond de neus.

Kaptoom: De kaptoom is niet zozeer een rijhoofdstel als meer een traningshoofdstel voor grondwerk. Het bestaat uit een kopstuk en een neusriem waarop meerdere ringen zijn bevestigd aan de bovenkant. Aan deze ringen kun je een touw of teugels bevestigen, wanneer je teugels bevestigd aan de onderste ringen tijdens het rijden werkt de kaptoom hetzelfde als de sidepull. De kaptoom oefent druk uit op de neus.

Touwhalster: Dit hoofdstel bestaat uit 1 geheel, een geknoopt touw en heeft de uitstraling van een halster. De teugels worden bevestigt aan de onderste lussen onder de kin. Het hoofdstel oefent druk uit op de neus van het paard en de zijkant van de neus.

Bosal: Dit hoofdstel bestaat uit een kopstuk met als neusriem een hard druppelvormig stuk met de punt naar onder, onder aan deze druppel bevestig je de teugels. Het hoofdstel oefent druk uit op de neus van het paard en op de zijkant van de neus.

Halsring: Dit is geen hoofdstel, maar een ring welke om de hals van het paard gaat. Door met de ring druk uit te oefenen op de zijkant van de hals van het paard stuur je en door druk uit te oefenen op de borst rem je. Wanneer je met een rijring rijd is het van belang dat de communicatie en het vertrouwen tussen jou en je paard optimaal is.